TRACK13 | اپیزود ۲ | Oriental Mood

- درtrack13
1747
۴

موسیقی شرق همیشه یه حال و هوای عرفانی داشته و با تصوف، مذهب، نیروانا، و حال همراه بوده. موسیقی شرق به اندازه‌ی خودِ تاریخ قدمت داره، شاید به درازای همه‌ی تمدن‌ها و ادیانی که توی این قاره‌ی بزرگ، پرفرازونشیب، عجیب، مرموز، و سرشار از معنویت اومدن و رفتن. پلی‌لیست شماره دوم از مجموعه‌ی TRACK13 به موسیقی شرقی (یا بهتره بگیم موسیقی آسیایی) اختصاص داره. این پلی‌لیست هم سفریه در زمان و هم در مکان. توی این پلی‌لیست اول یه سر می‌ریم لبنان، بعد می‌ریم همین کرمانشاه خودمون، از اونجا می‌ریم هند، بعد برمی‌گردیم به لبنان و موزیک زیرزمینی بیروت، و در نهایت قصه رو با عابدا پروین و موزیک قوالی پاکستانی به پایان می‌رسونیم. آهنگ براتون معرفی کردم که ریشه در قرن ۱۴ میلادی داره، و براتون آهنگ دارم که همین دو سه سال پیش توی استودیوهای بیروت متولد شده. بریم ببینیم چه خبره توی موسیقی قاره‌ی کهن.

راستی عکس کاور این پلی‌لیست رو از مجموعه‌ی عکس‌های محمدرضا قیدی برداشتم. مجموعه‌ای که ماحصل سفر ماجراجویانه‌ش به شرق آسیاست. یه نگاه به مجموعه‌ش بندازید. چیز خوبیه.

 

Mashrou-Leila

مشروع لیلی | Mashrou’ Leyla

مشروع لیلی | به فارسی: پروژه‌ی شبانه | یک گروه متشکل از چند جوان اهل بیروت هستن که درسال ۲۰۰۸ توی دانشگاه آمریکایی بیروت تشکیل شد. یعنی اینجوری شد که یکی از بچه‌ها توی دانشگاه یه اعلامیه زد که بیاید با هم موزیک بزنیم و از این همه فشار درس توی دانشگاه و فشار سیاسی جامعه بیایم بیرون کمی، دور هم ساز بزنیم و گذر عمر ببینیم. بعد کلی آدم اومدن و در نهایت هفت نفر موندن که شدن مشروع لیلی. موزیکی که می‌سازن رو میشه راک مستقل، تجربی و آلترناتیو نام‌گذاری کرد. ولی گور بابای این ژانرها، چیزی که اینا می‌زنن یه صدای جدیده. یه صدای مدرن و پیش‌رونده که همیشه هم متن آهنگ‌ها و چیزهایی که می‌خونن داستان داره و داره یه چیزی رو انگول می‌کنه. یا جامعه رو، یا سنت رو، یا مسائل جنسی رو، و یا سیستم رو. یه نکته‌ی جالب دیگه اینکه اسم گروه یعنی مشروع لیلی رو میشه «پروژه‌ی لیلی» هم معنی کرد و اعضای گروه بازی‌شون گرفته و این دوگانگی و دوپهلو بودن اسم‌شون رو خیلی دوست دارن و هیچ وقت یه جواب درست نمی‌دن که اسم‌شون چیه. یه بار تو یه مصاحبه گفتن «ما این پروژه رو برای پول جمع کردن برای یه دختر به اسم لیلی شروع کردیم» ولی اون طرف توی فیس‌بوک نوشته معنی اسم گروه می‌شه «پروژه‌ی شبانه». آدمای بازیگوش و باحالی هستن.

اولین آلبوم گروه با همون اسم «مشروع لیلی» سال ۲۰۰۹ توی یک کارخونه‌ی فولاد اطراف بیروت رونمایی شد و یه سیل عظیمی از جمعیت ریختن اونجا و خلاصه کلی ترکوندن. همین انتخابِ کارخونه‌ی فولاد نشون می‌ده که خیلی بچه‌های خوش‌ذوق و دیوونه‌ای هستن. به هرحال این داستان‌ها رو بیخیال شیم و بریم یه بار دیگه این آهنگ‌شون که به نظرم بهترین کارشون‌ هستش رو گوش کنیم. آهنگ Raksit Leyla | به فارسی: رقص لیلا | که اصلن خیلی‌ها به خاطر همین آهنگ عاشق گروه شدن.

 

Bahramji

بهرام‌جی | Bahramji

اولش خواستم این پلی‌لیست رو با بهرام‌جی شروع کنم چون ایرانی و هم‌وطن خودمونه. ولی بعدش دیدم که واقعن بهرام‌جی رو نمی‌شه در قید هیچ مرز و کشوری گذاشت. بهرام‌جی کلن بالای این چیزی که ما بهش می‌گیم زمین و سرزمین سیر می‌کنه! پس مهم نیست کجای این داستان باشه. بهرام‌جی کسیه که موسیقی سنتی رو از دریچه‌ی خاصِ نگاهش رد می‌کنه و با یه استایل جدید اون رو می‌ده بیرون. موسیقی بهرام مدیتیشن‌طوریه، بدن و روح رو همزمان با خودش می‌بره بالا.

بهرام ۶۴ سال پیش در کرمانشاه متولد شد. و نمی‌دونم در جریانش هستید ولی موسیقی صوفیسم، تنبور و کلن صوفیسم در کرمانشاه جایگاه ویژه‌ای داره. بهرام از ۱۳ سالگی وارد این فضا شد و تنبور رو یاد گرفت و از همون بچگی توی محافل خودشون اجرا می‌کرد. سال ۱۳۵۶ از ایران رفت هند و اونجا ادامه تحصیل داد و زندگی کرد و مسافرت رفت. همین سال‌ها تاثیر زیادی روی موسیقی بهرام گذاشت و اونجا با صوفیسم هند و موسیقی‌شون آشنا شد. بعدها کلی رفت سفر به سمت اروپا و بقیه جاها و همه‌ش سازش باهاش همنوا بود. این سفرها هم در تکامل موسیقی بهرام تاثیر زیادی داشتن و کم‌کم استایل خودش رو پیدا کرد.

بهرام بعد از اینکه سال‌ها در هند زندگی کرد و اونجا اجراهای زیادی برگزار کرد، جزیره‌ی ایبیزا توی اسپانیا رو کشف کرد. اونجا گرفتار شد و با کلی از موزیسین‌ها و دی‌جی‌ها آشنا شد. کسانی که بهش گفتن

پسر تو چقدر موزیکت باحاله! بیا یه کم الکترونیک قاطیش کنیم ببینیم چی می‌شه!

و اینجوری شد که موزیک الکترونیک هم کم‌کم وارد کارهای بهرام شد. بهرام در سال ۲۰۰۴ آلبوم «Call of the Mystic» رو به همراه یه سری موزیسین در سبک‌های «قومی» و «امبینت» و «الکترونیک» خلق کرد که جا داره حتمن یه نگاه بهش بندازید.

ساز اصلی بهرام تنبوره ولی توی سه‌تار و نی هم استاده. شعرهای آهنگ‌هاش اکثرن از مولانا هستن. موسیقی بهرام یه جورایی ادغام سنت و مدرنیته‌س. آهنگ‌های بهرام شاید خیلی دووم دووم داپس داپس نباشن، ولی بسیار انرژتیک هستن! ریتم تکرار شونده‌ی بیس همیشه اونجاس و صدای آشنای تنبور و سنتور هم همیشه غافلگیرتون خواهد کرد. صدای پخته‌ی بهرام هم فضایی رازآلود به قضیه می‌ده.

 

joshua prem

پرم جاشوا | Prem Joshua

جاشوا یک موزیسین آلمانیه که از سن پنج سالگی فلوت زدن رو یاد گرفت. بعدش که بزرگ شد رفت هند و اونجا موزیک قومی و بومی رو توی دانشگاه خوند. جاشوا اسمیه که مامان و باباش روش گذاشتن، ولی پرِم رو خودش به اسمش اضافه کرد تا همیشه براش یادآورِ عشق باشه. آخه «پرم» به هندی یعنی عشق.

اونجا تو هند جاشوا سیتار نوازی رو از استاد عثمان خان و اوشو یاد گرفت. اوشو تاثیر زیادی روی این پسر گذاشت کلن. خودش گفته «در محضر این پیرمرد با ریش بلند سفید، چشم‌هایی به ژرفای اقیانوس، و شوخ‌طبعی قدرتمندش، من با موسیقی درون تماس برقرار کردم.» خلاصه‌ی کلام اینکه جاشوای قصه‌ی ما بدجوری درگیر موسیقی شرقی و به ویژه موسیقی هند شد و همه‌ی کارهاش حول این موسیقی می‌چرخه.

این آهنگ هم پری از سفرش به هند برامون سوغاتی آورده. یه رفیق هندیِ باحال پیدا کرده بود که اونم موزیک‌های خوبی گوش می‌داد.

 

yasmine hamdan

یاسمین حمدان | Yasmine Hamdan

یاسمین حمدان هم مثل بچه‌های مشروع لیلا از بیروت اومده و نشون می‌ده که من یه نیم‌نگاه همیشگی به موسیقی لبنان و آرت‌سین بیروت دارم. البته الان تو پاریس زندگی می‌کنه. یاسمین حمدان از آیکان‌های موزیک زیرزمینی دنیای عرب محسوب می‌شه. فیلم هم بازی کرده مثکه و توی فیلم «تنها عشاق زنده ماندند» اثر جیم جارموش هم یه حضور کوتاهی داشته. فیلم رو ندیدم ولی حتمن باید برم سراغش. این آهنگ یعنی Deny رو از اولین آلبوم سولوی یاسمین Ya Nass انتخاب کردم که در سال ۲۰۱۳ راهی بازار شد. از اون آهنگ‌هاست که اگه دوست داشته باشید درگیرش می‌شید. پس مراقبش باشید.

 

abida-parveen

عابدا پروین | Abida Parveen

عابدا پروین یک خواننده‌ی پاکستانیه که بهش «ملکه‌ی موسیقی صوفی» هم می‌گن. باباش استاد غلام حیدر، مدرس موسیقی بود و عابدا از همون بچگی به باباش ثابت کرد بالاتر از دوتا داداشش، وارث گنجینه‌ی موسیقی پدرش خواهد بود. توی این آهنگ که براتون انتخاب کردم، عابدا همراه با راحت فتح علی خان که میشه برادرزاده‌ی همون نصرت فتح علی خان معروف، یه آهنگ صوفی بسیار معروف به اسم «چھاپ تلک سب چھینی» رو اجرا کردن که من خیلی این اجراشون رو دوست دارم. راحت هم کم خفن نیست. سال ۲۰۱۴ توی مراسم صلح نوبل اجرا کرد. اگه یادتون باشه سال ۲۰۰۳ گروه کامکارها برای اجرا توی اون مراسم دعوت شده بودن.

این قوالی رو امیرخسرو دهلوی توی قرن چهاردهم سروده. گفتم قوالی؟ آره! خودشون تو پاکستان به این ژانر می‌گن قوالی که یه شاخه از موزیک عرفانیه که یه جور عبادت هم هست. یعنی کلن تم مذهبی و عرفانی داره. ریتم و ملودی تکرار شونده‌ی آهنگ، شعر عجیب و غریبش، صدای مادرانه‌ی پروین و صدای پرانرژی راحت این آهنگ رو برای من خیلی خاص کرده.

اگه خواستین همه‌ی این پلی‌لیست رو داشته باشید، می‌تونید از اینجا دانلودش کنید. همه‌ی آهنگ‌ها رو چیک‌توچیک به هم چسپوندم و حجمش ۷۳ مگابایت شده.

و اگه از این پلی‌لیست خوشتون اومد، اونو به دوستاتون بدین گوش کنن. جیگرتونو.

 

4 Comments

  1. این پست عالی بود

  2. ارشاد چقد خوبیم ما 🙂
    با اینکه جوابم رو ندادی ولی ولت نمیکنم که 🙂
    موزیکا همه خوب و درجه یک

  3. چیزایی معرفی میکنی کمتر شناسه ، ایول
    خصوصا موسیقی و هنر شرق کمتر سناخته شده است در صورتی که تاثیر گذار بود
    با نگاه سرشار از تعصب از بقیه آثار همسایه ها علاقه ایی نشون ندادیم
    مود ه خوبی داره :))))

  4. آقا جدایه از این که خیلی سایت کولی داری و باحالتر شده از وقتی آهنگ معرفی میکنی لطفن بگو با چه نرم افزاری میکس کردین ترکها رو؟ تنکیو 🙂

پاسخ خود را وارد نمایید.

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code