بیاید اصطلاحات جنسیتی رو از نو تعریف کنیم

در مطلب قبل گفتم که خوندن شماره‌ی ژانویه‌ی مجله‌ی نشنال جئوگرافیک برای عموم مردم جهان و به ویژه ایرانی‌ها یک ضرورته، چون‌که دید جدیدی از مقوله‌ی در حال پیشرفت و در حال تغییر هویت جنسی بهمون می‌ده. همونطور که قول داده بودم، در روزهای آتی بخش‌هایی از محتوای خیلی خفن این مجله رو براتون ترجمه می‌کنم، با ادبیات و دست‌برد خودم البته.

نشنال جئوگرافیک | برای اینکه دورنمایی از انقلاب هویت جنسی داشته باشید، کافیه به این عکس گروهی نگاه کنید. برای این عکس دست‌اندرکاران مجله‌ی نشنال جئوگرافیک گشتن و ۱۵ تا آدم رو گردهم آوردن که هر کدوم نماینده‌ی طیف وسیعی از هویت‌های جنسی هستن. در واقع اون‌ها خودشون رو اینجوری معرفی می‌کنن:

۱. هری چارلزورث، ۲۰ ساله | کوییر | queer

۲. آسیانا اسکات، ۲۰ ساله | آندروژنیک | androgynous

۳. ممفیس مورفی، ۱۶ ساله | ترنس مونث | transgender female

۴. آنجلیکا هلیکس، ۲۳ ساله | مونث | straight female

۵. الکس برایسون، ۱۱ ساله | ترنس مذکر | transgender male

۶. مورگان فرانسیس، ۳۰ ساله | دارای دو هویت جنسی | bi-gender

۷. دنزل هاچینسون، ۱۹ ساله | دگرجنس‌گرای مذکر | heterosexual male

۸. الی، ۱۲ ساله | ترنس مذکر | trans male

۹. آریل نیکلسون، ۱۵ ساله | ترنس مونث | transgender female

۱۰. لی، ۱۶ ساله | ترنس پسر | transboy

۱۱. پیجن پاگونیس، ۳۰ ساله | بیناجنسیتی | intersex

۱۲. شپرد ورباس، ۲۴ ساله | کوییرژندر غیرقطبی | nonbinary genderqueer

۱۳. چرنو بایکو، ۲۵ ساله | فعال حقوق ترنس‌ها و رنگین‌پوست‌ها

۱۴. جولز، ۱۶ ساله | ترنس پسر | transboy

۱۵. الوک واید منون، ۲۵ ساله | غیرقطبی | nonbinary

مجله‌ی نشنال جئوگرافیک می‌گه برای ادامه‌ی مطلب و برای فهم درست‌تر انقلاب هویت جنسی، اول باید با اصطلاحات و واژگانش آشنا بشیم. اینجا باید به دست‌اندرکاران ادب فارسی یک هشدار بدم که هرچه زودتر واژگان درست و حسابی برای این اصلاحات رو پیدا کنن که در غیر این صورت خواه نا‌خواه پینگلیش شده‌ی اصطلاحات انگلیسی در زبان فارسی مورد استفاده قرار خواهد گرفت چون نیاز به واژه داریم در این زمینه. از اونجایی که اصطلاحات فارسی درخور پیدا نکردم، خیلی جاها از پینگلیش کلمات استفاده کردم، که شاید درست نباشه. در هر صورت، بیاید درگیر ترجمه نشیم و به معانی و محتوا بپردازیم که الان مشکلمون همونجاست دقیقن.

اصطلاحات هویت جنسی

هویت جنسی | ‌gender identity

اون حس بنیادی و عمیقِ آدم که می‌گه کی هستن و چی هستن. همون هویت جنسی که آدم‌ها خودشون رو باهاش معرفی می‌کنن و خودشون رو با اون می‌شناسن.

ابراز هویت جنسی | gender expression

نحوه‌ی ابراز یک هویت جنسی توسط فرد یا به نوعی نمود بیرونی هویت جنسی در جامعه، که شامل استایل شخصی، نحوه‌ی لباس پوشیدن و آرایش کردن، زیورآلات، پستی و بلندی صدا، و زبان بدن میشه. ابراز هویت جنسی یا مردانه‌س، یا زنانه، و یا آندروژنیک (ترکیبی از مردانه و زنانه). هر آدمی یک هویت جنسی رو ابراز می‌کنه. ابراز هویت جنسی می‌تونه با هویت جنسی فرد همخونی داشته باشه، یا نداشته باشه.

جهت‌گیری جنسی | sexual orientation

حس و تمایل جنسی که فرد نسبت به دیگران داره. یک فرد ممکنه جذب آدم‌های هم‌جنس، غیرهم‌جنس و یا جفتشون بشه، یا اینکه تمایلش معطوف به جنسیت یا هویت جنسی خاصی نشه. عده‌ای هم ممکنه تمایل جنسی نداشته باشن که بهشون می‌گن اسکشوال. جهت‌گیری جنسی یعنی تمایل فرد به بقیه (بیرونی)، در حالی که هویت جنسی، حس بنیادی فرد در مورد خودشه (درونی).

دگرجنس‌گرا | heterosexual

کسی که جهت‌گیری جنسی به سمت جنس مخالف خودش داره.

بدون هویت جنسی | agender

کسی که هویت جنسیش رو نمی‌شه مردونه یا زنونه طبقه‌بندی کرد، یا به عبارتی کسی که هویت جنسی خاصی نداره.

قطبیت هویت جنسی | gender binary

این ایده که هویت جنسی کاملن مذکر/مردانه یا کاملن مونث/زنانه هستش و بر اساس جنسیتِ هنگام تولد تعیین می‌شه و نه طیف وسیعی از هویت‌های جنسی که فرد ممکنه داشته باشه. قطبیت هویت جنسی برای کسانی که توی هیچ‌کدوم یا هردوی این دسته‌ها جای دارن، محدودکننده و مشکل‌سازه.

ژندرکوییر | genderqueer

کسی که هویت جنسیش نه مردونه‌س و نه زنونه. بلکه بین این دو، یا فراتر از این دو، یا ترکیبی از این دو هستش.

بیناجنسیتی | intersex

به کسی می‌گن که اختلال رشد جنسی (DSD) داره، یعنی سیستم تولیدمثل، هورمونی، اندام تناسلی، یا ژنتیکش طوریه که نمی‌شه گفت این بدن مونث هستش یا مذکر. در اغلب موارد اینترسکس‌ها با ترنس‌ها اشتباه گرفته می‌شن در حالی که این دو کاملن با هم فرق دارن.

اندروژنیک | androgynous

کسی که ترکیبی از خصوصیات و رفتارهای مردانه و زنانه، یا یک ابرازِ غیرمتعارف از هویت جنسی رو داره.

سیس‌ژندر | cisgender

کسی که هویت جنسیش با جنسیت بیولوژیکی که هنگام تولد بهش اطلاق داده شده همخونی داره.

کوییر | queer

یک اصطلاح عمومی برای طیفی از انسان‌ها که دگرجنس‌گرا یا سیس‌ژندر نیستن.

ترنس‌ژندر | transgender

بهش ترنس هم می‌گن. یعنی کسی که هویت جنسیش با جنسیتی که هنگام تولد بهش اطلاق دادن هم‌خوانی نداره. هم ترنس مذکر داریم، یعنی کسی که هنگام تولد «دختر» شناخته شده ولی هویت جنسی مردانه داره، و هم ترنس مونث داریم، یعنی کسی که هنگام تولد «پسر» شناخته شده ولی هویت جنسی زنانه داره.

ترنسکشوال | transsexual

این اصطلاح برای کسی استفاده می‌شه که با عمل جراحی یا هورمون‌درمانی سعی کرده بدنش رو با هویت جنسیش همخوان و سازگار کنه و علاقه‌ای به حفظ اون جنسیت که هنگام تولد بهش اطلاق شده نداره.

هویت جنسی شناور | genderfluid

کسی که هویت جنسی و ابراز هویت جنسیش بین زنانه و مردانه شناوره و تغییر می‌کنه. گاهی ممکنه یه جایی اون وسط‌ها باشه.

غیرقطبی | nonbinary

طیفی از هویت‌های جنسی و ابرازهای آن که بر اساس رد این فرضیه شکل گرفته که هویت جنسی یا کاملن مذکر/مردانه است یا کاملن مونث/زنانه. اصطلاحاتی مثل agender (بدون هویت جنسی)، bigender (دارای دو هویت جنسی)، gender queer (کسی که خودش رو متعلق به هیچ‌کدوم، جفتش یا ترکیبی از جنسیت مردانه و زنانه می‌دونه)، genderfluid (هویت جنسی شناور بین مردانه و زنانه) و pangender (متعلق به همه‌ی هویت‌های جنسی) مربوط به این طیف هستند.

هویت جنسی سازگار با عرف جامعه | gender conforming

کسی که ابرازِ هویت جنسیش با عرف‌های فرهنگی که برای اون هویت جنسی انتظار می‌ره، سازگاری و همخونی داره. بر اساس این عرف‌ها پسرها و مردها باید رفتار مردانه داشته باشن و دخترها و زن‌ها باید زنانه باشن. قرار نیست همه‌ی سیس‌ژندرها هویت جنسی سازگار با عرف داشته باشن و قرار نیست همه‌ی ترنس‌ها هویت جنسی ناسازگار با عرف داشته باشن. (برای مثال یک ترنس زن می‌تونه ابراز هویت جنسی کاملن زنانه داشته باشه.)

هویت جنسی ناسازگار با عرف جامعه | gender nonconforming

کسی که ابراز هویت جنسیش با عرف‌های جامعه و اون هنجارهایی که ازش انتظار می‌ره سازگاری نداره. مثلن پسری که «مردونه رفتار نمی‌کنه» یا دختری که «به اندازه‌ی کافی رفتار زنانه» نداشته باشه. قرار نیست همه‌ی ترنس‌ها هویت جنسی ناسازگار با عرف داشته باشن، و قرار نیست هر کسی که هویت جنسی ناسازگاری با عرف داشت رو بگیم ترنس. ممکنه یک آدم سیس‌ژندر هم هویت جنسی ناسازگاری با عرف داشته باشه. خیلی وقت‌ها هم هویت جنسی ناسازگار رو با جهت‌گیری جنسی اشتباه می‌گیرن.

شناسه‌ی جنسی | gender marker

صفتی که روی اسناد رسمی و مدارک معتبر فرد از جمله شناسنامه یا کارت پایان خدمت یا گواهینامه‌ی رانندگی فرد درج شده (مرد، زن یا هرچی). شناسه‌ی هویت جنسی برای یک آدم ترنس همون جنسیتیه که هنگام تولد بهش اطلاق شده مگر اینکه به صورت قانونی اون رو تغییر بدن. جاهایی از دنیا (از جمله ایران) قانون این اجازه رو به فرد می‌ده که شناسه‌ی جنسی خودش رو تغییر بده.

‌LGBTQ

علامت اختصاری برای اشاره به انسان‌ها یا جوامع لزبین، گی، دوجنسیتی، ترنس، کوییر. LGBTQ مترادف غیردگرجنس‌گرا نیست چون ترنس بودن یک جهت‌گیری جنسی نیست.

ضمیرها | pronouns

برای صدا زدن آدم‌ها خیلی مهمه که ضمیری رو استفاده کنیم که فرد رو ناراحت نکنه (he یا she). خوشبختانه توی زبان فارسی ضمیر سوم شخص (او) جنسیت خاصی نداره و اینجا ما فارسی‌زبان‌ها برد کردیم. ولی کلن اگر خواستید کسی رو خانم یا آقا صدا کنید قبلش از خودش بپرسید که کدوم رو ترجیح می‌ده. اخیرن در زبان انگلیسی برای حل این مشکل ضمیرهای بدون جنسیت zie و per پیشنهاد شدن.

این مطلب سعی داشت شما رو با واژگان جدید انقلاب هویت جنسی آشنا کنه. حالا که به ادبیات مشترک رسیدیم می‌تونیم با فکر وسیع‌تری به کاوش در دنیای جنسیت بپردازیم، یاد بگیریم و دیدمون رو وسیع‌تر کنیم. باز هم از این مطالب براتون می‌نویسم. اگه دوست داشتین می‌تونید این مطلب رو با بقیه هم به اشتراک بذارید. مثلن می‌تونید با قابلیت جدید سایت یعنی اشتراک‌گذاری تلگرام شروع کنید. همین پایینه 🙂

نظر شما

  1. باید بهت آفرین گفت. ولی، پسر، درد سر نشه برات این مقاله ها؟

    1. ارشاد نیک‌خواه

      نه بابا. فکر نکنم چیزی بشه. دارم مطلب علمی می‌ذارم. حرف بدی که نزدم.

  2. عالی و کاش همه بتونیم بدون فیلتر جنسیت دور هم زندگی کنیم .
    یچنتا پلی لیست مناسب هوای اینروزا بذاری عالی میشه ۳>

    1. ارشاد نیک‌خواه

      سلام آرمان. آره راست می‌گی خیلی وقته یه پلی‌لیست نزدم. بذار آماده‌ می‌کنم یه چیزی خبرت می‌کنم.

  3. سلام ارشاد ،دمت گرم، این شماره مجله عالی بود مرسی، موضوع جنسیت و هویت جنسی یکی از چیزایی که خیلی دنبالشم سعی میکنم زیاد بخونم دربارش، این پیشنهاد توام که خیلی بمب بود!

    من pdf شو ازین جا دانلود کردم برای دوستانی که دسترسی ندارن به خود مجله :

    https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=http://www.pdf-flip.com/examples/pubs/Magazines/Mag_16.pdf&ved=0ahUKEwju5Nf6lOnWAhUGElAKHUd0DDYQFghnMAY&usg=AOvVaw0PBPKesQgPt9uDLdtlb0Id

    1. ارشاد نیک‌خواه

      سلام پری‌ناز. مرسی برای مجله. آره یکی از بچه‌ها قبلن برام فرستاده بود و الان من هم پی‌دی‌افش رو دارم.

  4. ارشاد عزیز ممنون بابت اطلاعات جدیدی که در اختیار بقیه قرار میدی🖑🌼 اما نتونسم از اینجا تو تلگرام به اشتراک بزارم…چرا؟!

    1. ارشاد نیک‌خواه

      سلام سارا. مرسی واقعن. و درمورد تلگرام الان به رامین می‌گم. ببینم مشکل چیه.

  5. دمت گرم ارشاد ، یه موضوعِ جدید تو ذهنم باز کردی که از همین الان شروع کردم راجبش سرچ کردن.

  6. سلام ارشاد جان مرسی از مطلب جالبت 👌
    میخواستم بگم لینک تلگرامه کار نمیکنه

    1. ارشاد نیک‌خواه

      سلام. مرسی آرش. الان به رامین می‌گم ببینم مشکلش چیه.

  7. به نظرم توى همه ى این هویت هاى جنسى اسکشوال ها کم لطفى میشه بهشون و میشه گفت که اصلاً جدى گرفته نمیشن در نتیجه مجبور به پنهان کردن خودشون و تن دادن به روابط جنسى ،. بر خلاف میلشون میشن ؛ براى اینکه از طرف جامعه( و منظورم از جامعه افرادى هست که توى زندگى شون مهمن) طرد نشن….

  8. چقدر خوب بود این مطلب. کاش میشد هویت جنسیمون رو به راحتی ابراز کنیم.

  9. سلام ارشاد
    مطلب خیلی جالبیه حتما حتما ادامه ش بده
    فقط یه چیزی تو پاراگراف جهت گیری جنسی اون قسمتی که میگه “”جهت‌گیری جنسی یعنی تمایل مرد به بقیه (بیرونی)، در حالی که هویت جنسی، حس بنیادی فرد در مورد خودشه (درونی). درست تر نبود اگه به جای مرد مینوشتی فرد، انسان، آدم یا… ؟
    فک کنم اشتباه تایپیه

    1. ارشاد نیک‌خواه

      اشتباه تایپی بود. مرسی که گفتی. الان درستش می‌کنم.

  10. ممنون بابت اطلاعاتت🌼 بازم راجب طیف های هویت جنسی مطلب بزار،اخه من انگلیسیم خوب نیس نمیتونم مقاله ای انگلیسی بخونم😳🙏🙏

    1. ارشاد نیک‌خواه

      سلام ساناز. حتمن. این داستان ادامه داره 🙂

  11. خدای من، اصلا نمی دونستم آدم ها از نظر هویت و جهت گیری جنسی اینقدر متفاوتند. ممنون از مقاله آگاهی بخش تون

  12. ایول 👍خیلی خوب بود،به شخص کف کردم از این همه تنوع و پیچیدگی و اینکه ما چه قدر ذهنمون بسته ست نسبت به این جور موضوع ها و به نظرمون همه چی بدیهی میاد در صورتی که نیست! یه سوال برام پیش اومد چرا توی این ۱۵ تا straight man نیست؟! Straight female هست چرا؟! یعنی نداریم کلا یا اینجا ننوشته!

    1. ارشاد نیک‌خواه

      سلام. فکر کنم Heterosexual Male یه جورایی همون Straight Male هستش. نه؟

  13. اشتراک‌گذاری تلگرام مشکل داره.ارور می ده دائما

  14. کاش می شد گرایش های جنسی بی هویت می موندن و در این سطح مطرح و برأی همه مهم نبودن! مثل سایز و فرم دست آدما…

  15. سلام ارشاد جان…
    ممنون از اطلاعاتی که دادی…
    دوستانی دارم که زندگی بسیار دردناکی دارن…
    انتشار این مطالب کمک بزرگی هست براشون

    1. ارشاد نیک‌خواه

      چقدر خوب میشه اگه کمی زندگی‌شون بهتر بشه با این کار.

  16. ارشاد عزیز ممنون بابت مطالب خوبت، میشه پی دی اف ک گفتی داریو برام بفرستی؟؟؟

    1. ارشاد نیک‌خواه

      سلام ساغر. می‌فرستم توی کانال تلگرامم که همه داشته باشن. آدرس کانال تلگرام سیزدهم هست: @sizdahom

  17. بعضی تعاریف خیلی شبیه هم بودن نتونستم دقیق متوجه بشم

  18. مطالبتون و لطفا با من ب اشتراک بزارید

کامنت بذارید.

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *